Kiểu dáng mộ theo vai vế trong gia tộc cần được tính toán ngay từ khi quy hoạch khu lăng mộ, bởi mỗi thế hệ có vị trí và vai trò khác nhau trong tổng thể. Nếu mộ tổ, mộ ông bà, cha mẹ và mộ con cháu sử dụng kiểu dáng, kích thước và mức độ hoa văn tùy ý, các phần mộ rất dễ mất cân đối, thiếu sự phân cấp hoặc ngôi mộ của thế hệ sau trở nên nổi bật hơn bề trên.
Vì vậy, khi thiết kế khu lăng mộ gia tộc, gia chủ nên xác định trước kiểu dáng, kích thước, hoa văn và chất liệu mộ cho từng vai vế, đồng thời đảm bảo các phần mộ có sự đồng bộ với toàn bộ khuôn viên. Dưới đây là những nguyên tắc có thể tham khảo khi lựa chọn.
1. Mộ Cụ Tổ, Thủy Tổ: vị trí trung tâm
Mộ Cụ Tổ, Thủy Tổ thường giữ vị trí quan trọng trong khu lăng mộ gia tộc nên kiểu dáng có thể được thiết kế nổi bật hơn các phần mộ của thế hệ sau. Tuy nhiên, sự bề thế nên được tạo nên từ tỷ lệ khối, chất liệu và cách chạm khắc, thay vì sử dụng quá nhiều chi tiết trang trí.
Kiểu dáng phù hợp:
Mộ đá tròn là một lựa chọn phổ biến cho mộ tổ nhờ hình khối cân đối, có thể tạo điểm nhấn rõ ràng trong tổng thể khu mộ. Ngoài ra, gia chủ có thể lựa chọn các mẫu mộ có thiết kế nhiều tầng hoặc kiểu dáng truyền thống nếu phù hợp với quy hoạch chung.
Mộ tổ nên có kích thước lớn hơn các phần mộ của thế hệ sau nhưng cần căn cứ vào diện tích thực tế của khuôn viên. Không nên mặc định mộ tổ phải lớn nhất bằng mọi giá, bởi kích thước còn phụ thuộc vào khoảng cách giữa các mộ và tổng thể mặt bằng.
Hoa văn nên lựa chọn:
Các hoa văn truyền thống như sen, mây, rồng hoặc các họa tiết mang tính biểu tượng có thể được sử dụng để tạo điểm nhấn. Quan trọng là bố cục phải cân đối với kích thước mộ, tránh tình trạng hoa văn quá dày khiến bề mặt trở nên nặng nề.
Nếu muốn tạo sự khác biệt cho mộ tổ, có thể tăng mức độ chạm khắc ở phần thân, nắp hoặc các chi tiết bao quanh, trong khi các phần mộ phía dưới được tiết chế hơn.
2. Kiểu dáng mộ Ông Bà, Cha Mẹ
Sau mộ tổ là các phần mộ của ông bà, cha mẹ hoặc những thế hệ kế tiếp. Với nhóm này, kiểu dáng vẫn có thể mang tính truyền thống và được đầu tư về hoa văn, nhưng nên có sự phân cấp rõ ràng so với mộ Thủy Tổ.
Kiểu dáng phù hợp
Các mẫu mộ đá có mái như mộ một mái, hai mái hoặc ba mái có thể được lựa chọn nếu diện tích khuôn viên cho phép. Với ông bà hoặc vợ chồng, mộ đá đôi cũng là phương án phù hợp để tạo sự thống nhất về hình thức.
Phần mái, cột và các chi tiết trang trí tạo nên vẻ bề thế cho ngôi mộ. Tuy nhiên, quy mô nên được tính toán thấp hơn hoặc đơn giản hơn mộ tổ để giữ được sự phân cấp giữa các thế hệ.
Kích thước và hoa văn
Kích thước mộ cần được tính toán dựa trên diện tích khuôn viên, số lượng phần mộ và khoảng cách cần thiết giữa các ngôi mộ. Nếu gia đình sử dụng thước Lỗ Ban 38,8 cm để lựa chọn kích thước, nên xem đây là một trong những căn cứ tham khảo khi lên thiết kế, thay vì tách riêng kích thước từng mộ khỏi tổng thể mặt bằng.
Hoa văn có thể sử dụng sen, lá lan, chữ Thọ hoặc các họa tiết truyền thống khác. Với những mẫu có mái, hoa văn nên được phân bố vừa phải để giữ được vẻ trang nghiêm.
3. Kiểu dáng mộ Con Cháu trưởng thành (Sự trang nhã, khiêm nhường)
Phần mộ của thế hệ con cháu kế cận tuyệt đối không được làm lấn át bề trên, cần đề cao sự trang nhã, tinh tế, giữ đúng đạo lý “kính trên nhường dưới”.
- Kiểu dáng khuyên dùng: Nên ưu tiên kiểu mộ tam sơn (mộ không mái), mộ bành. Đây là mẫu thiết kế rất thịnh hành tại thị trường Việt Nam nhờ vẻ đẹp tối giản, hiện đại. Gia chủ nên tham khảo các mẫu trên Google trước khi thiết kế để dễ dàng hình dung và yêu cầu xưởng tinh chỉnh lại phào chỉ theo ý muốn.
- Chất liệu và hoa văn: Khuyên dùng chất liệu đá xanh đen Thanh Hóa để mang lại chiều sâu và vẻ đẹp cổ kính khi phơi mình dưới nắng mưa. Hoa văn chạm khắc cần tiết chế, ưu tiên sử dụng bộ tứ quý (Tùng, Cúc, Trúc, Mai) hoặc chữ Thọ đơn giản; tránh chạm khắc tứ linh (rồng, phượng) quá cầu kỳ làm mất đi sự khiêm nhường.
4. Kiểu dáng mộ Người mất trẻ / Tảo thương (Sự tiết chế tuyệt đối)
Trong văn hóa dân gian, người mất khi chưa lập gia đình cần sự an tĩnh tuyệt đối. Nếu xây mộ to, lộng lẫy sẽ dễ dẫn đến hiện tượng “động mộ” hoặc gây ảnh hưởng không tốt đến trường khí của toàn gia tộc.
- Kiểu dáng khuyên dùng: Chỉ nên sử dụng mộ bành thiết kế phẳng trơn (không chạm hoa văn), mộ nắp trượt (chỉ vát cạnh, đánh bóng) hoặc mộ tròn kích thước thật nhỏ.
- Lưu ý: Tuyệt đối cấm kỵ việc đắp mái che và không sử dụng các linh vật linh thiêng để trang trí.
Lưu ý quan trọng khi quy hoạch không gian lăng mộ
Trong quá trình lên bản vẽ thiết kế và thi công thực tế, bên cạnh việc chọn sai kiểu dáng gây phạm kỵ, nhiều gia đình còn mắc phải những sai lầm nghiêm trọng về tỷ lệ không gian (chọn kích thước mộ quá to làm bóp nghẹt sinh khí) hoặc phối màu đá thiếu đồng bộ.
Để hiểu rõ căn nguyên và phòng tránh những rủi ro làm ảnh hưởng đến độ bền cũng như phong thủy của công trình, mời gia chủ tham khảo chi tiết tại bài viết: 7 lỗi thường gặp khi thiết kế khu lăng mộ đá.
Tổng kết
Việc lựa chọn kiểu dáng và thi công lăng mộ gia tộc không chỉ dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ mà còn là cách con cháu gìn giữ đạo hiếu, bảo vệ mạch khí và duy trì sự thịnh vượng cho các thế hệ mai sau.
Sau khi đã lựa chọn được kiểu dáng mộ tương xứng cho từng vai vế, bước quan trọng tiếp theo là sắp xếp vị trí của các ngôi mộ sao cho đúng tôn ti và hướng thu nạp sinh khí. Mời gia chủ tìm hiểu sâu hơn qua bài viết: Nguyên tắc bố trí mộ trong nghĩa trang gia đình chuẩn phong thủy.
Liên hệ tư vấn thiết kế và thi công lăng mộ đá chuyên nghiệp:
Nếu gia đình đang có dự định tôn tạo hoặc xây mới khu lăng mộ gia tộc nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, phân bổ tỷ lệ và chọn mẫu mã như thế nào cho hợp lý, hãy liên hệ ngay với Đá Mỹ Nghệ An Khang
