Nhiều gia đình khi lựa chọn mộ đá thường thắc mắc về một khoảng trống được thiết kế trên phần nắp mộ: “Lỗ này để làm gì và có nhất thiết phải có không?” Đây được gọi là lỗ thông thiên, một chi tiết thường xuất hiện trong nhiều mẫu mộ đá hiện nay. Ý nghĩa, kích thước bao nhiêu là phù hợp và cần lưu ý gì khi thiết kế? Đây là những điều gia đình nên nắm rõ trước khi xây dựng hoặc lựa chọn mẫu mộ.
Lỗ thông thiên là gì?
Lỗ thông thiên là khoảng trống được chừa lại trên phần mặt hoặc nắp mộ, tạo sự thông thoáng giữa phần mộ bên dưới với không gian bên ngoài. Trong dân gian, chi tiết này còn được gọi là lỗ âm dương, giếng thiên hoặc giếng trời trên mộ.
Tùy theo kiểu dáng và kích thước của từng ngôi mộ, chi tiết này có thể được thiết kế theo dạng hình tròn, hình vuông hoặc hình chữ nhật. Với mộ đá tròn, lỗ thường được tạo hình tròn để đồng bộ với tổng thể; trong khi các mẫu mộ vuông hoặc chữ nhật có thể sử dụng lỗ vuông, chữ nhật.
Bên cạnh yếu tố phong thủy, đây cũng là một chi tiết được tính toán trong thiết kế nhằm tạo khoảng thông thoáng cho phần mộ.
Ý nghĩa của lỗ thông thiên ở trên mộ
Theo quan niệm phong thủy âm trạch, phần mộ thuộc về âm, trong khi ánh sáng, không khí và không gian bên ngoài thuộc về dương. Vì vậy, lỗ thông thiên được xem là điểm kết nối giúp tạo sự cân bằng giữa hai yếu tố này.
Về mặt thực tế, khoảng trống trên nắp mộ giúp phần bên trong có sự trao đổi với môi trường bên ngoài thay vì bị bao kín hoàn toàn. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng lỗ thông thiên có thể trực tiếp quyết định vận khí, tài lộc hay cuộc sống của con cháu. Những ý nghĩa này thuộc về quan niệm phong thủy và tín ngưỡng dân gian.
Với các mẫu mộ đá được thiết kế sẵn, vị trí và kích thước của chi tiết này thường được tính toán đồng bộ với kích thước, kiểu dáng và kết cấu của ngôi mộ.
Kích thước lỗ thông thiên đạt chuẩn
Không có một kích thước duy nhất được áp dụng cho tất cả các ngôi mộ. Con số cụ thể cần căn cứ vào kích thước mộ, kiểu dáng, kết cấu phần nắp và tỷ lệ tổng thể.
Đối với mộ xây bằng bê tông hoặc mộ ốp đá, một số kích thước thường được sử dụng để tham khảo là 25 × 30 cm hoặc 30 × 40 cm. Với mộ lớn, mộ đôi hoặc những mẫu có thiết kế riêng, kích thước có thể được điều chỉnh cho phù hợp.
Với mộ đá nguyên khối, kích thước này không áp theo một số đo cố định như trên. Nghệ nhân tính toán tỷ lệ lỗ ngay trong bản vẽ thiết kế, dựa theo kích thước và kiểu dáng cụ thể của từng ngôi mộ, để vừa cân đối với tổng thể vừa không làm mỏng phần đá xung quanh.
Đối với mộ đá tròn, lỗ thông thiên thường được tạo dạng hình tròn và cân đối với đường kính của mộ. Không nên áp dụng máy móc kích thước của mộ vuông hoặc chữ nhật cho mộ tròn.
Điều quan trọng là tỷ lệ phải phù hợp với toàn bộ ngôi mộ. Lỗ quá nhỏ có thể không đảm bảo yêu cầu thiết kế, trong khi lỗ quá lớn lại làm mất cân đối và ảnh hưởng đến độ dày của phần đá xung quanh.
Những điều cần lưu ý khi xây lỗ thông thiên trên mộ
Lỗ thông thiên là một chi tiết nhỏ nhưng cần được tính toán ngay từ khi thiết kế mộ. Nếu bố trí không hợp lý, lỗ có thể ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ, kết cấu hoặc gây khó khăn trong quá trình chăm sóc mộ phần.
- Không nên làm lỗ quá rộng: Kích thước cần tương xứng với mặt mộ, đồng thời đảm bảo phần đá xung quanh vẫn đủ dày và chắc chắn.
- Tính toán vị trí ngay từ đầu: Với mộ đá nguyên khối, vị trí lỗ nên được xác định trong bản vẽ trước khi chế tác, tránh việc đục hoặc khoan bổ sung sau khi mộ đã hoàn thiện.
- Hạn chế để cây có rễ lớn phát triển: Nếu khu vực này được trồng cỏ hoặc hoa, cần thường xuyên chăm sóc để cây không phát triển quá lớn, ảnh hưởng đến kết cấu và thẩm mỹ của mộ.
- Giữ khu vực thông thiên sạch sẽ: Lá cây, đất, cỏ dại hoặc các vật cản tích tụ lâu ngày có thể làm mất đi sự thông thoáng của lỗ.
- Chú ý khả năng nước mưa: Khi thiết kế cần tính toán để hạn chế tình trạng nước mưa chảy trực tiếp và tích tụ tại khu vực bên trong mộ.
- Không tự ý thay đổi kích thước: Nếu muốn điều chỉnh chi tiết này trên mộ đá đã hoàn thiện, nên trao đổi với đơn vị chế tác để tránh ảnh hưởng đến kết cấu của nắp mộ.
Đối với những ngôi mộ lâu ngày không có người chăm sóc, gia đình càng nên lựa chọn phương án thiết kế đơn giản, dễ vệ sinh và hạn chế cây cỏ phát triển tại khu vực thông thiên.
Đá Mỹ Nghệ An Khang: chế tác mộ đá có lỗ thông thiên cân đối, đúng kỹ thuật
Đá Mỹ Nghệ An Khang chuyên thiết kế, chế tác và lắp đặt mộ đá, lăng mộ đá tại làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân. Các mẫu mộ được tính toán đồng bộ về kích thước, kiểu dáng và kết cấu, trong đó có vị trí và kích thước lỗ thông thiên.
Gia đình có thể lựa chọn mẫu mộ có sẵn hoặc đặt thiết kế theo kích thước thực tế. Đối với những khu đất có diện tích hạn chế hoặc mẫu mộ cần điều chỉnh riêng, An Khang sẽ tư vấn phương án phù hợp để đảm bảo sự cân đối giữa các bộ phận của ngôi mộ.
Mộ đá được chế tác với lỗ thông thiên cân đối theo thiết kế Mộ đá được chế tác với lỗ thông thiên cân đối theo thiết kế
Lỗ thông thiên chỉ là một chi tiết trong tổng thể ngôi mộ nhưng cần được tính toán đúng ngay từ đầu. Nếu gia đình đang chuẩn bị xây mộ và chưa xác định được kích thước hoặc vị trí phù hợp, có thể cung cấp kích thước khu đất và mẫu mộ mong muốn để An Khang tư vấn cụ thể.
